[MD-sorular] MD-sorular Toplu Mesajř, Sayř 198, Konu 2

ozgur baskaya baskaya_ozgur at yahoo.com
29 Mayřs 2009 Cum 13:16:05 EEST



Sayin Tibet Efendi, s├Âyle yazmissiniz:

Eksik zaten tam olmayan demektir.
Almancadaki unvollst├Ąndig t├╝rkcedeki eksiktir.

Eksik kelimesini genel olarak sevmiyorsaniz o baska bir sey. 
Ama ceviride sorun yok. Unvollst├Ąndigkeit icin "eksiklik" dogru terc├╝me.
 

Bulmacalarda "tam olmayan (sey)" diye soruldugunda, "eksik" ya da "noksan" olarak cevap verilir. C├╝nk├╝ eksik ya da noksan s├Âzc├╝g├╝n├╝n oraya gelmesi gerekir ve bunun icin bir soru gereklidir.

Konumuz bence bu kadar basit degil? Icerigi daha dogru verebilme konusu da ├Ânemli. kendi icinde tam ol(a)mayan bir sistemi aciklamaya calisirken, bu kadar kolaya kacmamak gerekirdi zamaninda diye d├╝s├╝nmeyi s├╝rd├╝r├╝yorum. 

Ama belirttiginiz gibi, daha da mühimi "anlasmak" :)

Ben aslinda bu ceviri konulu mesajlarimla bir konuya dikkat cekmek istiyorum. "Daha┬ásaglikli/yerine ceviri" konusu ├Ânemlidir ve hadi gecmiste yapmisiz bazi -kanimca- tam yerinde olmayan ceviriler, gelecekte┬áyeni cevirileri daha dikkatli yapmak lazim diyorum. Bunun icin de bir sistematik gerekli. Kim(ler) yapacak/yapmali bu ceviriyi? Nerelerde publik edilip literat├╝re sokulmali (bir devlet yayin organi mi, bir matematik konferansi icin paper mi, MD tarzi cok populer dergiler mi)? Benimsenmesi icin girisimlerin biri anket tarzi bisey olabilir mi? Gibi gibi sorular. Bana hak verin l├╝tfen ki, ├╝lkemizde bu konularda "eksiklik" var.

Saygilar

├ľzg├╝r Baskaya/Hamburg

Not: Daha ├Ânceki mesajlarimdan birinde┬ábana online ceviri platformu ismi veren sayin ├╝yemize tesekk├╝r├╝m gecikti, ├Âz├╝r dilerim. 




________________________________
Von: "md-sorular-request at matematikdunyasi.org" <md-sorular-request at matematikdunyasi.org>
An: md-sorular at matematikdunyasi.org
Gesendet: Freitag, den 22. Mai 2009, 19:49:00 Uhr
Betreff: MD-sorular Toplu Mesaj─▒, Say─▒ 198, Konu 2

Hinweis: Die weitergeleitete Mail befindet sich im Anhang.

MD-sorular listesi mesajlar─▒n─▒ ┼ču adrese g├Ânderin:
    md-sorular at matematikdunyasi.org

World Wide Web ile ├╝ye olmak veya ├╝yelikten ├ž─▒kmak i├žin ┼ču sayfay─▒
ziyaret edin:
    http://lists.math.bilgi.edu.tr/cgi-bin/mailman/listinfo/md-sorular
veya e-posta yoluyla konusunda veya g├Âvdesinde 'help' yazan bir mesaj─▒
┼ču adrese g├Ânderin:
    md-sorular-request at matematikdunyasi.org

Bu listeyi y├Âneten ki┼čiye ┼ču adresten ula┼čabilirsiniz:
    md-sorular-owner at matematikdunyasi.org

Yan─▒t yazarken, l├╝tfen Konu sat─▒r─▒n─▒ d├╝zenleyerek ┼ču t├╝r bir ┼čekilden
daha belirli olmas─▒n─▒ sa─člay─▒n: "Ynt: MD-sorular toplu mesaj─▒n─▒n
i├žeri─či..."

G├╝n├╝n Konular─▒:

  1. Re: TAM OLMAMA Teoremi (Baris PAKSOY)
  2. Re: TAM OLMAMA Teoremi (tibet efendi)
  3. wolframalpha (tibet efendi)
  4. wolframalpha matematik (tibet efendi)
  5. TAM OLMAMA Teoremi (Baris PAKSOY)
  6. Re: TAM OLMAMA Teoremi (Ali Nesin)
  7. Re: TAM OLMAMA Teoremi (tibet efendi)
  8. SIFIR (dede)
  9. Re: TAM OLMAMA Teoremi (Ali Nesin)


-----Textnachricht folgt-----


---------- Forwarded message ----------
>From: ozgur baskaya <baskaya_ozgur at yahoo.com>
>To: md-sorular at matematikdunyasi.org
>Date: Thu, 21 May 2009 09:04:18 +0000 (GMT)
>Subject: [MD-sorular] TAM OLMAMA Teoremi
>
>Degerli Grup ├ťyeleri,
>
>├Ânce bir ricam var: Ekleme mesajlar yaparken, l├╝tfen her kendi ekledi─činiz yaz─▒n─▒n alt─▒na -├╝┼čenmeden- isminizi yeniden yazarsan─▒z, hangi fikrin kime ait oldu─čunu┬á├žok daha net okuyup anlayabilece─čiz (biz email yoluyla okuyanlar). ├ç├╝nk├╝ alt alta zincirler halinde bir yaz─▒y─▒ ancak bu sayede kavrayabiliriz.
>
>Ayr─▒ca; ilk olarak "Unvollst├Ąndigkeitssatz" olarak almanca haliyle literat├╝re ge├žmi┼č ('Satz' teorem demek) ve ingilizce┬ámakalelerde "incompleteness theorem" ┼čeklinde yerini alm─▒┼č olan bu teoreme biz zaman─▒nda "eksiklik teoremi" ┼čeklinde bir┬á├ževiri uygulayarak anlamsal i├žeri─či "eksik b─▒rakm─▒┼č─▒z" kan─▒mca. ├ç├╝nk├╝ asl─▒nda vurgu "tam" kavram─▒n─▒n 'tam olarak' ge├žerli olamay─▒┼č─▒ ├╝zerine orjinal halinde. 'Tam'dan bir miktar 'eksiklik' olmas─▒ ya da 'tam'dan 'eksik' kal─▒nmas─▒ do─črudan ve/veya kestirmeden "eksiklik"┬áolarak ├ževirilmesini gerektirir miydi? i├žerik 'eksik kalmad─▒ m─▒' ?
>
>'Eksik', pazar bulmacalar─▒ndaki 'tam olmayan' sorusunun yan─▒t─▒ olarak yerini alm─▒┼č olabilir ancak bu teoremde "tam olmama" olgusu "eksiklik" olarak birebir ├ževrilmemeliydi. "Eksik kalma" ("eksik olma" de─čil), "eksiksiz olmama"┬áya da daha do─čru (bire bir) bir ├ževiriyle "Tam olmama" olarak bir ├ževiri ├žok daha yerinde olurdu.
>
>Nas─▒l ki "iyi de─čil" dendi─činde hemen "k├Ât├╝" anla┼č─▒lmamal─▒ysa, matematik tarihinin en ├Ânemli teoremlerinden birine de t├╝rk├žele┼čtirmede daha ├žok ├Âzen g├Âsterilmeliydi. 
>
>Bir de d├╝┼č├╝n├╝n ki, ├Â─čretmen b├Âyle bir ba┼čl─▒k att─▒─č─▒nda, ├Â─črencilerden biri "├Â─čretmenim eksiklik nerede" diye bir soru soramaz m─▒? ├ç├╝nk├╝ vurgu tam ol(a)mama de─čil eksiklik ├╝zerine; bence bu bir 'eksiklik' !
>
>TAM OLMAMA Teoremi'ni de─či┼čik kaynaklardan ara┼čt─▒rmak gerekiyor bence, ├ž├╝nk├╝ ├žok┬áde─či┼čik alanlara uygulanabilir. Aritmetikten kopup yapay zeka olgusuna kadar ula┼čm─▒┼č bir teorem. Temelindeki ├Ânerme orjinal almanca haliyle ┼ču:
>
>"Jedes hinreichend m├Ąchtige formale System ist entweder widerspr├╝chlich oder unvollst├Ąndig." 
> 
>"Hinreichend m├Ąchtig" (a├ž─▒klama geliyor) olan her formal sistem ya (i├žinde) ├želi┼čkilidir ya da tam de─čildir (olamaz). T─▒rnak i├žindeki "hinreichend m├Ąchtig" ile de "yeterince geli┼čmi┼č", "g├╝├žl├╝" gibi bir s─▒fat s├Âz konusu ki pratikteki genel anlam─▒, 'en az─▒ndan' do─čal say─▒lar k├╝mesindeki gibi say─▒lar i├žeren bir aritmetik sistem.
> 
>Burada ifade edilmek istenen ┼čey evrensel genellenebilir olmas─▒na kar┼č─▒n matematikte┬áen belirgin olarak Hilbert'in hakl─▒ olmad─▒─č─▒d─▒r (Bkz. Hilbert)
> 
>Bu konu o kadar kapsaml─▒ ki, konuya hakim oldu─čunu iddia edenler kan─▒mca ucundan bir yerden yakalam─▒┼člard─▒r (istisnalar hari├ž diyelim). O y├╝zden┬ábir yerlerden duydu─čumuz ve bize pek mant─▒kl─▒ gelmeyen bir ifade muhtemelen "eksik kalm─▒st─▒r"┬á├ž├╝nk├╝ teoremin kan─▒t─▒ zaten tamamen mant─▒ksald─▒r. (Bu kan─▒t─▒ anlad─▒─č─▒n─▒/kavrad─▒─č─▒n─▒ iddia eden mant─▒─č─▒m─▒z─▒n da "tam" olup olamayaca─č─▒ ayr─▒ bir tart─▒┼čma konusu olabilir.)
> 
>Bir ba┼čka dikkatimi ├žeken konu, bir aritemetik dizinin limiti yani s─▒n─▒r de─čeri 1 ise, o dizi 1 -tam- say─▒s─▒na e┼čit de─čildir tabii ki ama limiti 1'e e┼čittir.┬áZaten tart─▒┼čan┬á├╝yeler de farkl─▒ ┼čeyler dememi┼čler, sadece birbirlerine te─čet ge├žmi┼čler (g├Âzlemleyebildi─čim kadar─▒yla).
> 
>├ľzg├╝r Baskaya, Hamburg

Teoremin ismi hakkinda ki dusuncelerinize tamamen katiliyorum. Eger ki almancadan, orjinal metinden dikkat edilerek tam bir ceviri yapilsaydi belki bizim literaturumuze tam olmama teoremi olarak gecer, daha iyi ifade edebilirdi. Fakat su an bu teorem eksiklik teoremi olarak biliniyor ve biz tam olmama teoremi dedigimiz vakit aslinda digerini kastettigimizi ve neden eksiklik teoremi demedigimizi iyice aciklamamiz gerek ki bu da pek pratik olmaz. Fakat yine de tercih edilebilir elbet, ustune basa basa yalnis yapmaktansa.
-- 
Istanbul/T├╝rkei
Cottbus/Deutschland
Tel : +905445555926
       +491748046059
Baris Paksoy


-----Textnachricht folgt-----


Eksik zaten tam olmayan demektir.
Almancadaki unvollst├Ąndig t├╝rkcedeki eksiktir.

Eksik kelimesini genel olarak sevmiyorsaniz o baska bir sey. 
Ama ceviride sorun yok. Unvollst├Ąndigkeit icin "eksiklik" dogru terc├╝me.

Ceviri hatasi deyince: Asil Ring'in halka diye cevrilmesi yanlis bence. ├ľrg├╝t (ya da cete) diye cevrilmesi gerek. C├╝nk├╝ kelimenin eski Almancadaki anlaminin t├╝rkcedeki halkayla ilgisi yok. T├╝rkcede halka, ├Ârg├╝t anlaminda kullanilan bir kelime degil.
Bu kanayan terc├╝me yarasina daha ├Ânceden de barmak banmistim. Yine tekrarlamis oldum. Ama kalkip da simdi ben halka yerine ├Ârg├╝t dersem olmaz tabi. C├╝nk├╝ m├╝him olan anlasmak.

tibet


      
-------------- sonraki b÷lŘm --------------
Bir HTML eklentisi temizlendi...
URL: http://lists.math.bilgi.edu.tr/pipermail/md-sorular/attachments/20090529/1d058279/attachment-0001.htm 


MD-sorular mesaj listesiyle ilgili daha fazla bilgi