[MD-sorular] ikinci sorunun yaniti

tibet efendi tibetefendi at yahoo.com
27 Mays 2009 ar 20:54:45 EEST


düsündüm de ikinci sorunun yaniti da ayni sekilde düsününce kolay.
ikinci soru söyleydiAdam diger zarfa rastgele sayinin iki katini ya da yarisini koyuyor ve buna karar vermek icin de yazi tura atiyor. Bu durumda stratejimiz ne olmali? Bunun yanitini bulmanin en kolay yöntemi yine birinci sorudaki gibi:
-kücük zarfta %100 ihtimalle (0,1) araliginda para var.
-büyük zarfta %25 ihtimalle (1,2) araliginda para var (cünkü bu durum, ancak ilk zarfa (1/2,1) aralginda para koyup sonradan yazi tura atarak büyük zarfa iki kati koymayi netlestirdigimizde gerceklesir)%75 ihtimalle ise (0,1) aralginda para var.
Demek ki sectigimiz zarfta (0,1) araliginda para oldugunu biliyorsak (dikkat! tam olarak kac para oldugunu bilmiyoruz) o zaman sectigimiz zarfin kücük zarf olma ihtimali 4/7'dir.Yani secimimizi degistirmeliyiz.
tibet.


--- On Wed, 5/27/09, Ali Nesin <nesin at bilgi.edu.tr> wrote:

From: Ali Nesin <nesin at bilgi.edu.tr>
Subject: RE: [MD-sorular] Degistirip degistirmemek
To: "'Kerem Altun'" <kerem.altun at gmail.com>
Cc: "'tibet efendi'" <tibetefendi at yahoo.com>, "'Matematik Dunyasi'" <md-sorular at matematikdunyasi.org>
Date: Wednesday, May 27, 2009, 3:08 AM




 
 







 



Evet Kerem, biliyorum. Soruna boyle
yaklasan bir de makale var. Matematik Koyu’nde makale. Yarin Koy’de
olacagim, referansi veririm. 

Gene de beni ikna etmeyen bir sey var.  

Neyse… Su oyunu oynayalim: 

   

Adamin biri (0, 1) araligindan rastgele
bir sayi secsin ve iki zarftan birine bu sayiyi, digerine de bu sayinin iki
katini koysun. 

Zarflardan birini secelim ve icinden (0,
1) araligindan bir sayi ciksin. (1’den buyuk bir sayi cikarsa zarfi degistirmeyecegimizi
biliyoruz.) 

Bu bilgiyle, zarfi degistirmek fark eder mi
fark etmez mi? 

   

Bir baska oyun da soyle: Adam diger zarfa rastgele
sayinin iki katini ya da yarisini koyuyor ve buna karar vermek icin de yazi
tura atiyor. Bu durumda stratejimiz ne olmali? 

   

Ali 

   









From: Kerem Altun
[mailto:kerem.altun at gmail.com] 

Sent: Wednesday, May 27, 2009
11:36 AM

To: Ali Nesin

Cc: tibet efendi; Matematik Dunyasi

Subject: Re: [MD-sorular]
Degistirip degistirmemek 



   

Soruyu soyle dusunelim.
Bir adamin elinde 3X lira para var. Iki tane de bos zarf var. Bu adam zarflari
rasgele 1 ve 2 diye numaralandiriyor (gizlice), ve 1 numaraya X kadar, 2
numaraya 2X kadar para koyuyor. Bu olay gerceklestikten sonra biz zarflardan birini
rastgele seciyoruz. 1'i secmis olsak da, 2'yi secmis olsak da degistirince
beklentimiz aynidir. Bu cozum zaten yazida "Farketmez!" basligiyla
verilmis. Bu cozumde gerceklesen olaylar ve bunlarin olasiliklari iyi tanimli.
Sonsuzla falan da hic isimiz yok zaten soruya boyle bakildiginda.



"Farkeder!" kisminda ise boyle birsey yok. Zarfi acip bakinca M lira
bulduk diyelim. Diger zarfta ya M/2 lira var, ya da 2M lira var. Ama 1/2
olasilikla M/2, 1/2 olasilikla 2M lira var diyemeyiz, ve beklentiyi de bu sekilde
hesaplayamayiz. Cunku paralarin secildigi dagilim belli degil. Zarflara parayi
koyan adamin birine M/2 digerine M lira koymasi olayi (A olayi) ile, birine M
digerine 2M koymasi olayi (B olayi) ayni olaylar degildir. Biz zarfi secmeden
once ya A olayi ya da B olayi gerceklesmis, bundan kusku yok. Ama bu olaylarin
olasiliklari neden birbirine esit ve 1/2? Hangi dagilima gore? Bize bu bilgiyi
veren bir sey yok soruda.



Ikinci bakis acisi bu sorulari yanitlamaktan aciz oldugundan, ilk yaklasim
dogrudur.



Kerem



 



2009/5/27 Ali Nesin <nesin at bilgi.edu.tr> 





  

Bu paradoksun uniform dagilimla filan ilgisi oldugunu
sanmiyorum. 

Dogal sayilar uzerinde “countably additive”
ozelligini saglayan bir olcum yoktur ama ornegin Goldbach sanisiyla birebir
baglantisi olan asallarin dagilimi son derece canli bir konudur. 

Cogumuzun bildigi gibi counting measure denen ve matematikte
cok kullanilan bir sey var. 

Zaten celiski elde edilirken bir mantik hatasi yapilmiyor.
“Bu uniform dagilimdir dolayisiyla …” denmiyor. 

  

“Sonsuz para olamaz dolayisiyla problem yanlis”
argumanini da gozum tutmadi. 

Sonsuz para olmamasi beni pek ilgilendirmiyor… Oldugunu
varsay! 

  

Tibet’le Kerem’in cozumlerini baska yerlerde de
gordum. Ama dedigim gibi gozum tutmadi. Benim gozumde paradoksu yok etmiyor. 

  

Ali 

  

  







   



 





      
-------------- sonraki blm --------------
Bir HTML eklentisi temizlendi...
URL: http://lists.math.bilgi.edu.tr/pipermail/md-sorular/attachments/20090527/8628f366/attachment.htm 


MD-sorular mesaj listesiyle ilgili daha fazla bilgi